روح البيان : معنى جمله اين است : چون ميروند نزد ياران شيطان صفت خود كه از اسرار نهانى خبر ميدادند و بيمارها را دارو مىكردند . ضحاك گفته است : هر قبيله‌اى غيبگوئى داشته است : كعب بن اشرف در بنى قريظه بوده ابو برده در بنى اسلم بود عبد الدّار غيبگوى قبيله‌ى جهينه بود و عوف بن عامر براى بنى اسد غيب گوئى مىكرد و علَّت اينكه غيبگوها بكلمه‌ى شياطين ناميده شده‌اند اين است كه اعراب مىپنداشتند . غيبگوها هر كدام شيطانى دارند كه اسرار و راه معالجه‌ى بيمارى را ياد مىدهند . * ( اللَّه يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ ) * 15 - مفسّرين اين جمله را چنين توضيح كرده‌اند : چون منافقين بياران خود مىگفتند : ما اينها را استهزا مىكنيم در برابر استهزاى آنها استهزاى خدا است يعنى كه سزائى است از سوى حقّ براى مجازات آنها به اين طور كه اوّل مرتبه بواسطه‌ى ورود پيغمبر از مقام و شخصيّت خود سقوط كردند ديگر اينكه راز آنها را قرآن آشكار مىكرد و رسوا و شرمنده مىشدند . براى مرتبه‌ى سوّم در عالم ابدى گرفتارى هميشگى است كه در منظره‌ى مسلمانان گرفتار هستند و از خوشى آنها در آزار . مجمع : ممكن است مقصور از استهزاء خدا اين باشد : آنها اظهار اسلام مىكردند مردم هم موظف بودند به ظاهر با آنها مانند مسلمين رفتار كنند ولى از مزاياى معنوى اسلام محروم بودند . * ( أُولئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ ) * 16 - مجمع : عموم قاريها با ضمّ واو خوانده‌اند مگر يحيى بن يعمر كه ( اشتروا الضّلالة ) با كسر واو خوانده است . * ( فَما رَبِحَتْ تِجارَتُهُمْ ) * 16 - فخر : يعنى معامله‌ى آنها سود نكرد زيرا : هدايت دادند گمراهى خريدند ، اطاعت دادند ، معصيت خريدند ، همكارى دادند اختلاف و دو دستگى خريدند ، آسايش دادند ترس و نگرانى خريدند ، سنّت و روش خوب داند ، بدعت و آئين ناپسند خريدند .